Hợp đồng là nền tảng quan trọng trong mọi giao dịch kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn mắc phải những sai lầm phổ biến khi soạn thảo hợp đồng, dẫn đến rủi ro pháp lý, mất mát tài chính hoặc tranh chấp không đáng có. Dưới đây là những lỗi thường gặp và cách phòng tránh để giúp doanh nghiệp có hợp đồng chặt chẽ, bảo vệ quyền lợi tốt nhất.
1. Không Xác Định Rõ Ràng Thông Tin Các Bên
Sai lầm:
Nhiều hợp đồng chỉ ghi chung chung tên công ty hoặc cá nhân mà không có đầy đủ thông tin pháp lý, như mã số thuế, địa chỉ đăng ký kinh doanh, người đại diện theo pháp luật. Điều này có thể khiến hợp đồng bị vô hiệu hoặc gây khó khăn khi giải quyết tranh chấp.
Cách khắc phục:
- Luôn ghi đầy đủ thông tin của các bên, bao gồm tên công ty, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, thông tin người đại diện và chức vụ.
- Nếu hợp đồng ký với cá nhân, cần ghi số CMND/CCCD và địa chỉ thường trú.
2. Điều Khoản Không Rõ Ràng, Dễ Gây Hiểu Lầm
Sai lầm:
Viết điều khoản mơ hồ hoặc không chi tiết, ví dụ:
- “Bên B sẽ hoàn thành công việc đúng thời hạn” (không ghi rõ thời hạn cụ thể).
- “Thanh toán theo thỏa thuận” (thỏa thuận nào?).
Điều này có thể dẫn đến tranh cãi về nghĩa vụ của các bên và khó thực thi khi có vấn đề phát sinh.
Cách khắc phục:
- Cụ thể hóa mọi điều khoản: số lượng, chất lượng, tiêu chuẩn nghiệm thu, thời gian, cách thức thanh toán…
- Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, tránh thuật ngữ pháp lý phức tạp hoặc cách diễn đạt có thể hiểu theo nhiều nghĩa.
3. Không Có Điều Khoản Xử Lý Tranh Chấp
Sai lầm:
Nhiều doanh nghiệp bỏ qua hoặc viết sơ sài phần giải quyết tranh chấp, chỉ ghi chung chung như “Hai bên sẽ thương lượng” mà không có phương án xử lý cụ thể nếu thương lượng thất bại.
Cách khắc phục:
- Quy định rõ trình tự giải quyết tranh chấp: thương lượng → hòa giải → trọng tài hoặc tòa án.
- Xác định tòa án hoặc trung tâm trọng tài có thẩm quyền để tránh tranh cãi về nơi xét xử khi có kiện tụng.
4. Không Quy Định Chặt Chẽ Về Phương Thức Thanh Toán Và Phạt Chậm Thanh Toán
Sai lầm:
Hợp đồng không ghi rõ phương thức thanh toán, thời hạn thanh toán hoặc thiếu điều khoản phạt chậm thanh toán. Điều này có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi đối tác trì hoãn hoặc không thanh toán đúng hạn.
Cách khắc phục:
- Ghi rõ thời gian thanh toán (ngày cụ thể), phương thức (chuyển khoản, tiền mặt, theo đợt…).
- Quy định mức phạt cụ thể nếu thanh toán chậm, ví dụ: “Nếu thanh toán chậm quá 7 ngày, bên B phải chịu phạt 0,5% giá trị hợp đồng/ngày.”
5. Không Đọc Kỹ Trước Khi Ký Kết
Sai lầm:
Nhiều doanh nghiệp chỉ xem lướt qua hoặc không kiểm tra kỹ hợp đồng trước khi ký, dẫn đến việc bỏ sót điều khoản bất lợi hoặc sai sót về thông tin.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra kỹ từng điều khoản, đảm bảo không có lỗi sai sót.
- Nhờ luật sư hoặc chuyên gia pháp lý xem xét trước khi ký kết, đặc biệt với hợp đồng có giá trị lớn.
6. Không Quy Định Điều Kiện Chấm Dứt Hợp Đồng
Sai lầm:
Nhiều hợp đồng chỉ quy định về quyền lợi và nghĩa vụ nhưng không đề cập đến điều kiện chấm dứt hợp đồng. Điều này có thể khiến doanh nghiệp bị ràng buộc với một hợp đồng không còn phù hợp hoặc chịu trách nhiệm pháp lý không đáng có.
Cách khắc phục:
- Xác định rõ các trường hợp có thể chấm dứt hợp đồng, ví dụ: vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, phá sản, hoặc do yếu tố bất khả kháng.
- Quy định cụ thể hậu quả khi hợp đồng bị chấm dứt (bồi thường, hoàn trả tiền, thời gian thông báo trước…).
7. Sao Chép Mẫu Hợp Đồng Chung Mà Không Điều Chỉnh Theo Thực Tế
Sai lầm:
Nhiều doanh nghiệp tải mẫu hợp đồng trên mạng về và sử dụng mà không chỉnh sửa theo nhu cầu thực tế. Điều này có thể khiến hợp đồng không phù hợp hoặc thiếu sót các điều khoản quan trọng.
Cách khắc phục:
- Điều chỉnh hợp đồng theo đặc thù giao dịch của doanh nghiệp.
- Nhờ luật sư hoặc chuyên gia hợp đồng kiểm tra trước khi sử dụng.
Kết Luận
Hợp đồng là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi và hạn chế rủi ro. Việc soạn thảo hợp đồng cẩn thận, tránh các sai lầm phổ biến sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động trơn tru hơn, giảm thiểu tranh chấp không cần thiết.
Trước khi ký kết bất kỳ hợp đồng nào, hãy dành thời gian rà soát kỹ lưỡng, tham vấn ý kiến chuyên gia nếu cần để đảm bảo rằng hợp đồng của bạn không chỉ hợp pháp mà còn mang lại lợi ích tối đa cho doanh nghiệp.
Tư duy như luật sư 
Bình luận về bài viết này